Stilte en steun: De Israelische reactie in Jeruzalem

"Er gaat een gigantische golf van antisemitisme door Europa heen." Dat zegt een Joods Israelische kennis van me terwijl we in onze winterjassen op een terras in de Oude stad zitten en het –waar anders over- over de oorlog hebben. Ik kijk een beetje verbaasd, maar ze lijkt het te menen dus ik vraag waar ze precies op duidt. Op de vele demonstraties tegen de aanval op Gaza natuurlijk. Van Arabieren en Moslims kan ze het begrijpen, die tonen hun solidariteit met hun broeders en zusters, maar van alle andere deelnemers aan deze demonstraties is het gewoon antisemitisme. Dat zeggen de kranten ook, en haar familie en vrienden. Als al die Europeanen zo principeel tegen burgerslachtoffers in een oorlog zijn, waar waren ze dan tijdens de tweede wereldoorlog? En niemand geeft om de mensen in Gaza, het is een kansloze, overbevolkte, straatarme bom die wel moest ontploffen en niemand zit er op te wachten om de verantwoordelijkheid op zich te nemen – anders had iemand echt wel ingegrepen nu. Een andere verklaring dan antisemitisme is er dus niet voor alle protesten, en nu niet alleen Hamas en dus de Arabische wereld, maar ook nog eens de hele westerse wereld zich opnieuw tegen het Joodse volk keren, voelen Israeliers zich meer verenigd dan ze zich tijdens vorige oorlogen kunnen herinneren, en denken ze de bescherming van hun sterke leger harder nodig te hebben dan ooit.

Deze korte analyse van mijn kennis komt aardig overeen met wat ik van andere Israeliers om me heen heb gehoord. Volgens verschillende polls steunt 80 tot 90% van alle Israeliers de activiteiten van het leger in Gaza volledig. De haat en bedreiging tegenover Israel waarover ze in de media horen, legitimeert voor hen het optreden in Gaza en in tegenstelling tot de laatste Libanonoorlog, was dit offensief tot in de puntjes voorbereid en verloopt alles zeer doelgericht en planmatig, zeggen ook de kranten: Er zijn slechts tien doden onder de Israelische soldaten gevallen, en dat is het bewijs. Dat er aan de andere kant zoveel burgerslachtoffers vallen is vervelend maar volledig Hamas‘ schuld die de bevolking als menselijk schild gebruikt – en als Hamas de middelen had zouden zij ongetwijfeld onder de Israelische bevolking minstens hetzelfde aanrichten. Het is niet Israels schuld dat zij nu eenmaal betere wapens hebben.
Het bovenstaande hoor ik allemaal in gsprekken met kennissen die zichzelf zonder uitzondering als Links bestempelen, en lees ik in de vaak als neutraal of enigszins links bestempelde Engelstalige uitgave van Ha’aretz (hoewel hier op de opiniepagina soms ook andere geluiden te horen zijn). Omdat ik benieuwd ben naar de opvattingen van jongeren, bespreek ik de oorlog met de Israelische jongeren waar ik mee werk. Zij gaan allemaal naar een school die bekend staat als de meest linkse middelbare school van Jeruzalem. Wat onvertaalde aantekeningen, om hun uitspraken zo eerlijk mogelijk weer te geven.

Op de vraag of zij zich nog veilig voelen in Israel:

“ I live sort of in the middle of Israel, so I don't really feel threatend. But I don't know how I'd feel if I were in the south. I trust the Israeli government and because of that I do feel safe.”

“ In general Israel is a safe place for me. Right now my life is continuing regularly, because of the fact that the active war isn't near my home- Jerusalem.”

“ There is stress when I go out to the street, and all the media around me, but in concern of security- right now- Israel is trying to protect us as best as she can.”

“ In the south of Israel, the things are more complicated, and I don't think that everyone there can tell that Israel is a safe place, for example, I have family in Ashdod, and they come to stay with us- because its dangerous to stay there, and it is impossible to live a normal life there.”

“ I feel pretty safe in Jerusalem, because I don't think the Hamas wants to hurt Jerusalem, because of the many cultures in it. On the other hand, Israel is becoming a dangerous place to live in, so in general, I don't feel safe in Israel, but in Jerusalem I do.”

Op de vraag wat de invloed van de oorlog op hun leven is:

“ the main influence on my life is the madia, that non-stop reports what is going on.”

“ Because of what's happening right now I read the papers and look at the news all the time. The war also changed my political views a bit. I feel more patriotic, and I believe in my country. But as much as I think that this operation is justified, I do pity the innocent people who are getting hurt.”

“ The war, I think, has united Israel, because now most of the left-wing and the right-wing believers are thinking the same, except for the fanatical ones.”

Op de vraag of zij denken dat Israel de oorlog voort moet zetten of zo snel mogelijk moet beeindigen:

“ I strive for peace in my country, I dont think that killing in both sides is a solution. I know that it is hard to find a good solution, but there is nothing more sad than dead people.”

“ I strive for peace, but depending what cost. I will not give up Israel for peace, it is the only place I feel free and safe in. I think we can live in co-existance, but everyone has their own terms and most of the times the terms don't fit with one another.”

“ I think that in the end of the day, everybody wants peace, and I think that we have to make peace- and finish this war as soon as we can”

“ I know that for peace a lot of sacrifices have to be made, but I still won't give up on my country. Israel was built from nothing by people who just wanted a place of their own. I think I should respect those people, who built a better future for their children, for me, and not give up on Israel. As I said, I do want peace, but I will not give up on Israel, my country.”

Stilte en protest: de Palestijnse reactie in Oost-Jeruzalem en de Westoever

Onderstaande blog heb ik afgelopen vrijdag geschreven. Door laptop-, internet-, en elektriciteitsproblemen staat hij pas vandaag, op dinsdag 6 januari, online.

Terug van een korte ontsnapping naar Tel Aviv zit ik weer middenin het conflict als ik vanochtend mijn deur uitloop. Binnen 5 meter na mijn voordeur (in de oude stad tegenwoordig) kom ik de eerste soldaat tegen. Voordat ik de ommuurde oude stad via Damascus Gate verlaat zie ik nog tientallen van zijn collega’s en direct buiten Damascus Gate tref ik een uitgebreide politieblokkade aan. Soldaten en agenten omcirkelen praktisch de oude stadsmuren. Ik loop door naar het Arabische busstation om de bus naar mijn werk in Bethlehem te nemen, maar het stationsplein is leeg en verlaten en ik keer weer om. Over de telefoon spreek ik af dat ik dan via internet bij de bijeenkomst met de jongeren aanwezig zal zijn. Op weg naar een werkplek in het Jerusalem hotel, waarbij ik weer voorbij een politieblokkade moet, zie ik echter dat de bussen vandaag vanaf een andere plek vertrekken.

Straatblokkade op Nablus Road, tussen Damascus Gate en het Jerusalem Hotel

Niet lang nadat de bus vertrekt worden we gestopt door een aantal soldaten. Ze controleren de identiteit en papieren van de inzittenden, strenger dan normaal. Na mijn paspoort een halve minuut bestudeerd te hebben, bladert de soldaat niet door naar mijn visum, maar kijkt hij op en vraag me of ik Noors ben. ‘Eh, nee.’ Waar kom ik dan vandaan? En wat doe ik hier? Ik geef (een bijna) eerlijk antwoord en de soldaat vraagt me waarom ik op weg ben naar de Westoever. Om vrienden te bezoeken, zeg ik. Palestijnse vrienden? Nee, geen Palestijnse vrienden. Komen mijn vrienden dan misschien ook uit Noorwegen? Eh, ja eigenlijk komen zij wel uit Noorwegen. Ik ben blij dat deze snuggere jongen alleen maar paspoorten hoeft te controleren.
De beveiliging is vandaag enigszins opgeschroeft vanwege Hamas’oproep aan inwoners van Oost-Jeruzalem en de Westoever om na het middaggebed protestmarsen vanaf moskeen te houden. De extra beveiliging betekent onder andere duizenden extra soldaten en agenten in Jeruzalem, de afsluiting van de Westoever voor Palestijnen, en een verbod om richting de Al Aqsa-moskee te gaan voor mannen onder de 50 jaar.

Politieblokkade voor Damascus Gate, een van de poorten naar de oude stad, waarin zich onder andere de klaagmuur en de Al Aqsa-moskee bevinden

Na mijn werk in Bethlehem loop ik naar Manger square, het dorpsplein, om falafel te halen. Ik ben er net als de moskee leegstroomt en ik zie een aantal jongens pamfletten uitdelen. Na een minuut of tien zet iemand protestleuzen in en komt de menigte rustig in beweging om richting de muur te lopen. Een cameraman volgt ze, een andere ploeg blijft achter en volgt mijn voorbeeld door ook een broodje falafel te kopen en deze op een bankje in de zon op te eten.

Jongens en mannen verzamelen zich na het vrijdaggebed op Manger Square voor een protestmars

Ik heb met een Noorse vrijwilliger voor de YMCA in Beit Sahour (naast Bethlehem) afgesproken om samen in een café wat werk te verrichten. We zitten de hele middag achter onze laptopschermen, met op de achtergrond Al Jazeera en een hoop gepraat van studenten van de Universiteit in Bethlehem. De stroom valt een paar keer uit, wat niet uitzonderlijk is voor de Westoever waar elektriciteit en water niet zo vanzelfsprekend zijn als we gewend zijn. Op het moment dat we het café in Bethlehem verlaten om richting Beit Sahour te gaan, maken we echter voor de eerste keer mee dat de stroom in de hele stad uitvalt. Het is compleet donker en ik ben blij dat ik niet in mijn eentje de weg hoef te vinden. De meeste winkels zijn dicht uit protest tegen de gebeurtenissen in Gaza, maar als we vlakbij Manger Square zijn roept iemand ons om zijn winkel te bekijken. We zien niet eens waar de stem vandaan komt, laat staan de winkel, dus we beginnen te lachen en de stem lacht terug. Ik hoop dat hij de grap begreep.

Vanaf Manger square nemen we een taxi. We regelen dat de chauffeur onderweg stopt bij de supermarkt en groentewinkel, waar we met een zaklamp door de winkel worden geleid. Tegenover de supermarkt staan, zoals elke dag sinds de aanval op Gaza, een aantal mensen met kaarsen in hun hand ter nagedachtenis aan de slachtoffers. Bij Birgitte maken we in plaats van de geplande ovenschotel pasta op het gasfornuis en wachten we tot er weer stroom is zodat we het nieuws verder kunnen volgen.

Op het nieuws zien we dat niet alleen in de Westoever, maar over de hele wereld, vandaag protesten zijn gehouden tegen Israels daden van de afgelopen dagen. Hoewel polls aantonen dat een overweldigende meerderheid onder Israeliers de aanval in Gaza volledig steunt, werd er ook in Haifa en Tel Aviv geprotesteerd. In Oost-Jeruzalem is de geplande mars gestopt door Israelische agenten en soldaten voordat deze van start kon gaan. Er zouden verschillende kleine opstootjes hebben plaatsgevonden tussen demonstranten en agenten. In verschillende steden in de Westoever hebben Palestijnse soldaten opgetreden tegen demonstranten. Ik verbaas me erover dat de vredige reactie van de Palestijnen op de Westoever in de vorm van marsen, winkelstakingen, demonstraties en herdenkingsbijeenkomsten, op deze manier wordt aangepakt. Een betere reactie kan Israel toch niet verwachten op honderden doden en duizenden gewonden?

President Abbas en zijn leger worden door veel Palestijnen gezien als de schoothondjes van Israel. Abbas’ uitspraak dat Hamas het offensief in Gaza aan zichzelf te danken heeft, kwam zijn populariteit onder de Palestijnen in de Westoever niet echt ten goede. Hoewel Hamas weinig aanhang in de Westoever heeft en de kloof tussen de door Fatah bestuurde Westoever en de door Hamas geregeerde Gazastrook hierdoor groter is geworden, wordt van de Palestijnse president wel solidariteit met zijn landgenoten verwacht.

Palestijnse soldaten bij Bab iz Qaq, de bushalte van en naar Jeruzalem, in Bethelem

De afgelopen week ben ik veel in Beit Sahour, Bethlehem en Oost-Jeruzalem geweest, waar onafgebroken demonstraties, herdenkingsdiensten en winkelstakingen plaatsvinden in protest tegen de gebeurtenissen in Gaza. Zodra mijn laptop weer in orde is en ik nieuwe foto's kan uploaden, zal ik hier een fotoverslag van posten. Voorlopig kan ik alleen onderstaande demonstratie laten zien: Op Mager square in Bethlehem liggen demonstranten op de grond als slachtoffers in Gaza, terwijl anderen borden omhoog houden waarmee wordt opgeroepen de aanval te staken.