Na de kennismaking met de groep Palestijnse bloggers op holyswitch.nl en het beluisteren van hun favoriete Enrique Iglesias- Jonas Brothers-nummers, ontmoet ik het bestuur van de organisatie tijdens een gezamelijke lunch. De organisatie is in 1986 opgericht als opleidingsinstituut, met een cursusaanbod van vreemde talen tot computerkennis. Tijdens de eerste intifada nam het instituut geleidelijk de functie van scholen over toen deze gedwongen werden te sluiten. De grote toestroom van kinderen en jongeren naar de locaties van de organisatie zorgde er uiteindelijk voor dat ook deze gedwongen haar taken neerlegde: De samenscholingen zouden een risico vormen voor het Israelische leger (Israeli Defence Force). In 1997 hebben de twee oprichters weer een doorstart gemaakt, waarbij het instituut weer haar oorspronkelijk functie terugkreeg. Nu werken ze met groepen kinderen, jongeren en vrouwen om hun kansen in de samenleving te vergroten. Na de lunch loop ik met één van de oprichters en zijn assistent mee naar een andere locatie waar een groep kinderen Engelse les krijgt. Ik doe even mee door een verhaaltje te vertellen dat de kinderen moeten vertalen en af moeten maken. Tijdens mijn tweede kop arabische koffie (sterk en met meegemalen specerijen) bedenk ik me dat het tijdstip van 16 uur waarop ik met mijn collega van de Israelische partner die in Bethlehem woont heb afgesproken, voor haar misschien wel wat anders betekende. De palestijnse gebieden zijn namelijke een week geleden op wintertijd overgeschakeld, terwijl dit in Israel nog moet gebeuren. Ik zie drie gemiste oproepen op mijn telefoon en neem snel afscheid van de groep om mijn collega te ontmoeten in de winkel van haar man.
De winkel is vlakbij het instituut gelegen en ik weet dit omdat ik er vanochtend al geweest ben. Ik ben met een Arabische bus naar Bethlehem gekomen (in Oost-Jeruzalem rijden Arabische bussen, waarvan 1 lijn voorbij het checkpoint tot in Bethlehem rijdt) en zou vanaf daar opgehaald worden door een taxi van de organisatie. Het lukte me echter niet om de organisatie telefonisch te bereiken toen ik in Bethlehem aankwam, waarop ik zelf maar een taxi heb genomen. Mijn taxichauffeur die me alle vijftien keer dat ik het hem vroeg, verzekerde dat hij wist waar hij zijn moest, raakte verdwaald en toen zijn collega's via de portofoon ons ook niet verder konden helpen, besloot ik mijn hulplijn in te zetten. Mijn Bethlehemse collega heeft mijn taxichauffeur uitgelegd waar de winkel van haar man is, en haar man gebeld dat ik er aan kwam. Na een hartelijke ontvangst met Arabische koffie (dat was mijn eerste van de dag), heeft hij me naar mijn bestemming gebracht.
Als ik voor de tweede keer de winkel binnenkom word ik weer even hartelijk ontvangen. We kletsen even bij en samen met mijn collega maak ik daarna een rondje langs de toeristische highlights van Bethlehem. We beginnen bij de melkgrot. De legende gaat dat Maria hier stopte om haar pasgeboren kind Jezus te voeden. Hierbij viel een druppel melk op de grond, waarna de hele grot wit kleurde. Inmiddels is de grot verder uitgehouwen en zijn er drie ondergrondse kapellen, waardoor de nonnen uit het bovengelegen klooster dagelijks een processie houden. Toevallig zijn we er net op het moment waarop dit plaatsvindt én zijn we de enige bezoekers, waardoor we een authentiek kijkje in het leven van de acht zusters krijgen. Na de melkgrot lopen we naar de church of the nativity, die gebouwd is op de plek waar Jezus geboren zou zijn. In deze kerk is mijn collega getrouwd, tenminste in de katholieke kapel, want elk hoekje is wordt weer gebruikt door een andere gemeenschap.
We willen wat gaan eten en de ouders van mijn collega bezoeken, maar hebben hiervoor wel de auto nodig die nog bij het checkpoint staat. Als we de sleutels op gaan halen bij haar man, beeindigt hij net een heftig telefoongesprek. Naast de winkel, heeft zijn familie een houtsnijwerkfabriek, waarvan de producten eerst alleen in de winkel maar de laatste jaren steeds meer in het buitenland verkocht worden. Sinds het begin van de tweede intifada in 2000 is het toerisme op de Westoever stil komen te liggen en hoewel volgens mijn collega dit het eerste jaar is dat de toeristen weer terugkomen, is de verkoop in de winkel nog lang niet op het oude niveau. Voor export zijn Palestijnen echter afhankelijk van het postkantoor in Jeruzalem. De Palestijnse gebieden zijn afgesloten van de rest van de wereld, zonder (lucht)haven of wegen waar via transport kan plaatsvinden. De meeste eigenaren van toeristenwinkels hebben een permit waarmee ze Jeruzalem inkunnen en naar het postkantoor kunnen gaan, maar vrachtwagens worden vaak tegengehouden met het argument dat Palestijnse producten het gebied niet mogen verlaten. Soms lukt het wel om langs het checkpoint te komen, maar vandaag is de man van mijn collega voor de derde keer achter elkaar tegengehouden terwijl zijn afnemers wachten op hun bestelling.
Op weg naar het checkpoint om de auto op te halen, passeren we het huis van Claire. Bethlehem is ondanks de terugloop de meestbezochte stad in de Westoever en daarmee het uithangbord van dit gebied. Ondanks de slechte economische situatie, doet de stad weinig armoedig aan en dit komt voor een groot deel door de hulp die de stad en haar inwoners ontvangen van giften uit het buitenland en/aan de lokale hulpverleningsorganisaties. Claire is een bekende in dit circuit, ze is al twee keer op uitnodiging van een buitenlandse organisatie met haar gezin op vakantie geweest en heeft een splinternieuw flatscreen aan de muur hangen. Dit weekend vertrekt ze met een vrouwengroep naar Nederland. Al deze tripjes bieden ongetwijfeld enige afleiding maar veranderen niets aan de situatie waar Claire zich dagelijks in haar eigen huis in bevindt: bijna volledig omringd door de muur. Haar huis staat naast de graftombe van Rachel, die volgens de groene lijn ruim op Palestijns gebied staat, maar Israel graag op eigen grondgebied ziet. De 'veiligheidsmuur' tussen Israel en de Westoever is daarom om de graftombe heengebouwd en staat hierdoor als een tweede buitenmuur om Claire's huis heen. Eén kant is nog vrij, daar loopt nu de weg richting het checkpoint langs. Tijdens de tweede Intifada zorgde de locatie van het huis er al voor dat Claire en haar gezin zich middenin de haard van het geweld bevonden. Nu voelen ze het sterktst de aanweizgheid van de muur, die ook het einde betekende van hun winkel voor bezoekers van Rachel´s graf.
We nemen de auto vanaf het checkpoint naar een restaurantje, waar mijn collega me meer vertelt over het leven op de Westoever. Daarna rijden we door naar haar ouders waar ik ook haar thuiswonende zussen en haar neefje ontmoet. Het jongetje is pas vijf, maar kan al tot 100 tellen in het Engels, tot 10 in het Frans en Sinatraliedjes uit zijn hoofd zingen. Er wordt hier enorm veel aandacht besteed aan de opleiding en buitenschoolse activiteiten van kinderen om hun kansen in het leven te vergroten. Zoals het er nu voorstaat, zijn echter weinigen in staat Bethlehem te verlaten en zijn hun kansen daarmee zeer beperkt. Ik krijg Qatayef (een Arabisch dessert van gevulde pannenkoekjes met kaas of noten, wat eigenlijk alleen tijdens Ramadan gegeten wordt, maar de familie is Christelijk en eet het nog even zolang de pannenkoekjes nog in de winkel te krijgen zijn) en kijk de laatste aflevering van hun favoriete soap mee.
Mijn eerste dag in Bethlehem eindigt bij het checkpoint, waar de bus deze keer wel tegengehouden wordt. Iedereen moet uitstappen om zich te indentificeren en enkele vragen te beantwoorden. Iedereen, behalve ik. Mijn internationale paspoort garandeert me vrij vervoer tussen Israel en de Westoever. Hoewel ik het minste aanspraak kan maken op welk stuk land in deze regio dan ook, heb ik volgens de wet de meeste rechten ertoe. Gelukkig mag iedereen weer instappen. Vanaf de bushalte loop ik naar huis, waar mijn andere collega mijn verhalen aanhoort over de stad waar zij al jaren niet meer mag komen.
Op de voorgrond de Christelijke begraafplaats met het graf van Oskar Schindler, daarachter de muur die Israel van de Westover scheidt.
JoycevanuitJeruzalem
1 opmerking:
Jeetje wat een verhaal, bijzonder zeg hoe het leven daar verloopt en jij eigenlijk overal tussendoor kan wandelen. Wel superinteressant! En prettig dat de mensen overal zo hartelijk zijn!
Kus,
Bianca
Een reactie posten